ว22103 การออกแบบและเทคโนโลยี 2
โรงเรียนพิชัย | ครูอรรถพล ภูทอง
หน่วยการเรียนรู้ที่ 3

⚙️ กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม

เรียนรู้กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม 6 ขั้นตอน เพื่อแก้ปัญหาในชุมชนพิชัยอย่างเป็นระบบและสร้างสรรค์

📚 ตัวชี้วัด ว 4.1 ม.2/2, 2/3, 2/4 ⏰ 4 ชั่วโมง 📝 แผนที่ 5–6
📖

ใบความรู้ หน่วยที่ 3

กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม (Engineering Design Process)

เป็นกระบวนการที่ใช้แก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ โดยนำความรู้วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และวิศวกรรมมาบูรณาการผ่านแนวคิด STEAM

1ระบุปัญหา
2รวบรวมข้อมูล
3ออกแบบ
4สร้างต้นแบบ
5ทดสอบ
6นำเสนอ

รายละเอียดแต่ละขั้นตอน

  • ขั้น 1 ระบุปัญหา: กำหนดปัญหาให้ชัดเจน ระบุผู้ได้รับผลกระทบ และกรอบเงื่อนไข
  • ขั้น 2 รวบรวมข้อมูล: ค้นคว้าหาข้อมูล ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับปัญหา
  • ขั้น 3 ออกแบบ: คิดแนวทางแก้ปัญหา ≥ 3 แนวทาง เปรียบเทียบและเลือกที่ดีที่สุด
  • ขั้น 4 สร้างต้นแบบ: ลงมือสร้างชิ้นงานตามแผน บันทึกกระบวนการ
  • ขั้น 5 ทดสอบและประเมิน: ทดสอบตามเกณฑ์ที่กำหนด วิเคราะห์ข้อบกพร่อง ปรับปรุง
  • ขั้น 6 นำเสนอผลงาน: สื่อสารผลลัพธ์ให้ผู้อื่นเข้าใจ

💡 STEAM: วิทยาศาสตร์ (Science) + เทคโนโลยี (Technology) + วิศวกรรม (Engineering) + ศิลปะ (Art) + คณิตศาสตร์ (Mathematics) ช่วยให้แก้ปัญหาได้อย่างสร้างสรรค์และรอบด้าน

กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม 6 ขั้นตอน (EDP) 🎯 1. ระบุปัญหา Define the Problem 🔍 2. รวบรวมข้อมูล Research Information ✏️ 3. ออกแบบ Brainstorm & Design 🔨 4. สร้างต้นแบบ Build Prototype 🧪 5. ทดสอบ Test & Evaluate 📢 6. นำเสนอ Communicate Results วนซ้ำ (Iteration) — ถ้าผลไม่ดีพอ กลับไปปรับปรุงได้เสมอ
ภาพที่ 4: EDP 6 ขั้นตอน — สังเกตลูกศรด้านล่างที่แสดงการวนซ้ำ (Iteration) เพราะวิศวกรไม่ได้สำเร็จในครั้งแรกเสมอ

🔍 แหล่งเรียนรู้เพิ่มเติม — หน่วยที่ 3

เรียนรู้กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมและแนวคิด STEAM ให้ลึกขึ้น

🔑 คีย์เวิร์ดค้นหา (ไทย)

กระบวนการออกแบบวิศวกรรม STEAM education ไทย วิศวกรรมสำหรับเด็ก โครงงานแก้ปัญหาชุมชน นักประดิษฐ์รุ่นเยาว์ Maker สร้างนวัตกรรม

🌐 คีย์เวิร์ดค้นหา (อังกฤษ)

Engineering design process steps STEAM project ideas Prototype testing students Problem solving engineering Community problem solving Young engineers projects

💡 ไอเดียโครงงานชุมชนพิชัย

🏘️ ปัญหาในชุมชนพิชัยที่น่าสนใจ: น้ำท่วมตามฤดูกาล, การจัดการขยะในตลาด, แสงสว่างในที่สาธารณะ, การเก็บเกี่ยวผลผลิตเกษตร — เลือกปัญหาที่เห็นด้วยตาตัวเองจริงๆ
✏️

ใบงาน — กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม

ว22103 | หน่วยที่ 3 | แผนที่ 5–6

คำชี้แจง: ให้นักเรียนทำโครงงานแก้ปัญหาในชุมชนหรือโรงเรียนพิชัย โดยผ่านกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมครบทุกขั้นตอน

คะแนนที่ได้

/ 20 คะแนน
1ขั้นที่ 1: ระบุปัญหา — อธิบายปัญหาหรือความต้องการที่พบในชุมชน/โรงเรียนพิชัย

🎯 ปัญหาคืออะไร?

👥 ใครได้รับผลกระทบ?

📋 กรอบเงื่อนไข

🎯 เป้าหมายของการแก้ปัญหา

2ขั้นที่ 2: รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล — หาข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับปัญหา
3ขั้นที่ 3: ออกแบบวิธีแก้ปัญหา — เสนอแนวทางแก้ปัญหาอย่างน้อย 3 แนวทาง พร้อมเปรียบเทียบและเลือก

💡 แนวทางที่ 1

💡 แนวทางที่ 2

💡 แนวทางที่ 3

✅ แนวทางที่เลือก + เหตุผล

4ขั้นที่ 4: วางแผนและสร้างต้นแบบ — บันทึกแผนการทำงานและกระบวนการสร้าง

📋 แผนการทำงาน

ขั้นตอน สิ่งที่ต้องทำ วัสดุ/อุปกรณ์
1
2
3
5ขั้นที่ 5: ทดสอบและประเมินผล — บันทึกผลการทดสอบชิ้นงาน
เกณฑ์การทดสอบผ่าน / ไม่ผ่านข้อบกพร่องที่พบแนวทางปรับปรุง
ชิ้นงานทำหน้าที่ได้ตามที่ออกแบบ
ใช้วัสดุได้เหมาะสม ปลอดภัย
แก้ปัญหาได้จริง
6ขั้นที่ 6: นำเสนอผลงาน — สรุปสิ่งที่ทำและผลที่ได้รับจากโครงงาน